Nordycki eurosceptyk, czyli Szwecja w unijnej rodzinie.

Home / Nordycki eurosceptyk, czyli Szwecja w unijnej rodzinie.

Z południa wędrujemy na północ, do naszych sąsiadów zza Bałtyku. Anna Łomża przyjrzy się wyjątkowości szwedzkiego modelu integracji ze strukturami UE. „Nordycki eurosceptycyzm”, polityka welfare state  czy choćby brak znajomości tego regionu sprawia, że powstający artykuł z pewnością okaże się lekturą przydatną i fascynującą.

Wpływ wewnętrznych i zewnętrznych uwarunkowań polityki Szwecji na jej proces integracji z Unią Europejską

W 1995 roku Szwecja stała się członkiem wielkiej rodziny europejskiej, dołączając wspólnie z Finlandią i Austrią do struktur unijnych. Mimo iż z naszym północnym sąsiadem łączą nas silne więzi historyczne i gospodarcze, problematyka specyfiki szwedzkiego systemu społeczno-politycznego, a co za tym idzie, jego implikacji dla przyjętego przez ten kraj modelu integracji, jest w polskiej literaturze tematem względnie rzadko poruszanym. Może wydawać się to zaskakujące, biorąc pod uwagę fakt, iż warunki zbliżenia społeczeństwa szwedzkiego z Unią Europejską nie były łatwe, a sama droga do integracji oraz dzisiejszy stosunek Szwedów do procesów zjednoczeniowych na kontynencie są fenomenem niezwykle interesującym, uwarunkowanym szeregiem rozmaitych czynników. Warto więc przyjrzeć się bliżej zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym przesłankom prowadzonej przez Szwecję polityki.

Szwedzki stosunek do integracji europejskiej wpisuje się w szersze zjawisko od lat obserwowane również w innych państwach nordyckich, określane często mianem „nordyckiego eurosceptycyzmu”. Obywatele państw północnych wyrażają mniejsze poparcie dla integracji aniżeli większość społeczeństw Unii Europejskiej. Wynika to z bardzo wysokiego poczucia odrębności względem Europy kontynentalnej oraz przekonania o słuszności „skandynawskiej drogi rozwoju”. Świadomość bliskości etniczno-językowej i kulturowej, wspólnota losów historycznych, istnienie podobnych struktur organizacyjno-prawno-państwowych tworzą wśród tamtejszych społeczeństw ich pozytywny autostereotyp.  Prowadzi to do znacznie większego zamiłowania do wzmacniania współpracy na poziomie regionalnym, aniżeli kontynentalnym.

Istotne znaczenie w kształtowaniu szwedzkich relacji z Unią Europejską ma również generalnie wysoki poziom dobrobytu, a także praktykowany model egalitarnego welfare state. Powszechny dostęp do świadczeń społecznych, finansowany dzięki wysokim podatkom, sprawia, iż północne populacje są w niewielkim stopniu zainteresowane przenoszeniem uprawnień do podejmowania ważnych decyzji politycznych na poziom unijny.

Nie należy zapominać także o przesłankach historycznych, które w znaczący sposób wpływały na stosunek Szwedów do europejskich procesów integracyjnych. Kluczową rolę odegrały dwie zasady – neutralności i bezaliansowości, które od końca II wojny światowej aż do początku lat 90. stanowiły jedne z najważniejszych punktów odniesienia, jakie przytaczano w ogólnokrajowej debacie na temat akcesji.

Przytoczone powyżej kwestie są tylko kilkoma z wielu przesłanek, jakie wpływały i do dziś wpływają na relacje Szwecji z Unią Europejską. Celem powstającej pracy jest przedstawienie możliwie szerokiej charakterystyki tamtejszego regionu. Artykuł z pewnością okaże się ciekawy zarówno dla czytelników zainteresowanych Szwecją, jak również tych, którzy nie mieli dotąd okazji zapoznać się z jej specyfiką.

Anna Łomża

Leave a Comment