Trudny partner – Izrael a Europa, uwarunkowania relacji i perspektywy na przyszłość

Home / Trudny partner – Izrael a Europa, uwarunkowania relacji i perspektywy na przyszłość

W kolejnej zapowiedzi artykułu KMD przenosimy się na Bliski Wschód. Region w którym ciągle dochodzi do napięć, zwłaszcza pomiędzy muzułmanami a mieszkańcami Izraela. Powstałe przeszło 70 lat temu państwo żydowskie jest dla pokojowo nastawionej Unii Europejskiej wyjątkowo trudnym partnerem. Relacji, o której na spotkaniach KMD była już mowa, przyjrzy się bliżej Magdalena Czapska.

Izrael a Europa – uwarunkowania relacji i perspektywy na przyszłość

Mogłoby się wydawać, iż Izrael jest dla krajów Unii Europejskiej oraz dla Polski wyłącznie jednym z państw położonych na Bliskim Wschodzie. Ale niewielki terytorialnie kraj obejmujący obszar 22 tysięcy km2, zamieszkały przez ponad 7 mln mieszkańców, który nie posiada surowców mineralnych, łączą z Europą specjalne relacje i jest on z pewnością ważnym jej partnerem. Ma na to wpływ zespół różnorodnych czynników, których prześledzenie zdaje się być niebagatelne. Można tu wskazać między innymi demokratyczny charakter izraelskiego reżimu, który bardziej zbliża go do państw europejskich niż do regionu, do którego geograficznie przynależy.

Ponadto należy wziąć pod uwagę również uwarunkowania historyczne i powiązane z nimi kwestie emocjonalne, a także ciągle żywe uprzedzenia i lęki. Co więcej powinno się w tym miejscu również podkreślić, iż Izrael zawarł w 1995 roku z Unią Europejską umowę stowarzyszeniową, która implikuje przede wszystkim uprzywilejowanie w wymianie handlowej. Kolejnym potwierdzeniem tezy o powiązaniach Starego Kontynentu i Izraela są wyniki ostatnich badań przeprowadzonych na zlecenie Uniwersytetu Negew imienia Ben Guriona, z których wynika, iż aż 81 procent obywateli Izraela opowiada się za wejściem swojego kraju do Unii Europejskiej, a 43 procent jest za wzmocnieniem relacji z organizacją. Powyższe wyniki tłumaczy się jako sprzeciw Izraelczyków wobec obecnie prowadzonej przez rząd polityki izolacjonizmu i chęci nawiązania ściślejszych relacji nie tylko z samą Unią Europejską czy jej państwami członkowskimi, ale też z innymi organizacjami międzynarodowymi.

W świetle powyższego stwierdzenia warto pochylić się nad ostatnimi wydarzeniami na Bliskim Wschodzie i rozważyć, jaki wpływ mogą mieć one na realizację pragnień społeczeństwa. Nie można tu z pewnością pominąć kwestii relacji izraelsko – palestyńskich (w tym między innymi sprawy muru bezpieczeństwa czy izraelskiego osadnictwa na terytoriach palestyńskich) i pragnienia Palestyny, aby stać się członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych, co w ubiegłym roku budziło liczne kontrowersje. Kwestia ta jest bardzo często wymieniana jako źródło niestabilności w regionie i Unia Europejska wielokrotnie, chociażby w ostatnim okresie, zajmowała w tej sprawie stanowisko, co potwierdza jej interesy na tym obszarze. Ponadto sytuację komplikują relacje na linii Iran – Izrael i stale trwająca dyskusja o ataku na Iran, która dostarcza przeciwnikom Izraela argumentów, aby określać go mianem „zagrożenia dla pokoju na Bliskim Wschodzie”.

Te i inne wydarzenia z pewnością silnie wpływają na postrzeganie Izraela na arenie międzynarodowej. Niemniej jednak pomimo niestabilności w regionie relacje Unii Europejskiej z Izraelem zdają się rozwijać, co potwierdzają kontakty gospodarcze, porozumienie w sprawie utworzenia wspólnej przestrzeni powietrznej, kontakty kulturalne, wymiany młodzieży itd. Wobec powyższego bardzo interesującym będzie rozważenie, jaka jest przyszłość kontaktów Europy z Izraelem, zwłaszcza biorąc pod uwagę amerykańskie interesy i poparcie, jakiego Stany Zjednoczone udzielają swojemu sojusznikowi.

Magdalena Czapska

Leave a Comment