„Przyszłość Siły” Joseph S. Nye Jr.

Home / „Przyszłość Siły” Joseph S. Nye Jr.

Znany amerykański politolog Joseph S. Nye Jr. po latach doświadczeń związanych z szeroko pojętą „siłą” pokusił się o napisanie książki. Siła w rozumieniu politologicznym, która jest w książce definiowana na najróżniejsze sposoby, jest zjawiskiem fascynującym. Wszyscy, wszędzie i stale mamy z nią do czynienia. O ważnych sprawach, które pośrednio lub bezpośrednio dotykają każdego z nas trudno jest pisać, bo książka będzie albo banalna, albo zbyt specjalistyczna. „Przyszłość siły” jest pod tym względem wyjątkiem. Joseph S. Nye Jr. napisał ją w sposób zrozumiały dla laika, ale jednocześnie ciekawy, dla osoby zorientowanej w tematyce. Informacje systematyzujące wiedzę są okraszone przykładami (najczęściej dotyczącymi USA) dzięki czemu możemy tę wiedzę szybciej przyswoić. W przypadku książek pretendujących do miana podręczników akademickich, a sądzę, że pozycja Nye’ego może być traktowana jak podręcznik, ważne jest, aby książka wyjaśniała i nakreślała ogólnie zagadnienie, a nie tylko opisywała, punktowała, kategoryzowała etc. Nie powinna być encyklopedią odstraszającą suchością faktów, ale przewodnikiem rozjaśniającym umysł.

przyszlosc sily

Autor twierdzi, że nie ma jednej siły, choć na początku pokusił się o wyjaśnienie tego pojęcia, które posiada tak wiele definicji, jak wielu naukowców zajmowało się tematyką z nią związaną.  W poszczególnych rozdziałach przedstawione zostały różne rodzaje siły. Pierwszy z nich opisuje ją pod kątem militarnym, przedstawiając jej historię i przewidywaną przyszłość. Ten rozdział jednak nie rzuci nas na kolana, ponieważ jest powrotem do lekcji historii, podczas których słuchaliśmy o wojnach i podbojach  począwszy od starożytności. W dzisiejszych czasach konflikty zbrojne wciąż występują, nadal widzimy walkę o dominację, o pozycję.

Rozdziały trzeci i czwarty opowiadają o sile ekonomicznej i „miękkiej sile” („soft power”). Obie mimo, że na pozór są nieinwazyjne, mają ogromną moc rażenia. Część piąta mówi się o dyfuzji siły i o cybersile. Autor podkreśla, że w obecnym świecie „zachodzą dwojakie zmiany układu sił: przemieszczenie siły i jej dyfuzja”. Dyfuzja jest silnie powiązana z rewolucją informatyczną i stanowi doskonały wstęp do zjawiska cybersiły. Dyfuzję siły autor przedstawia jako proces, którego znaczenie zwiększyło się dzięki nowej rewolucji informatycznej: „Większość populacji, zarówno w obrębie państw, jak i między nimi, ma dostęp do siły, jaką daje informacja.” Według Josepha Nye’a Jr.’a cybersiła to „zbiór zasobów związanych z tworzeniem, kontrolowaniem i komunikowaniem informacji elektronicznych i komputerowych”. Patrząc na oba zagadnienia poruszane we wspomnianym rozdziale, można odnieść wrażenie, że książka jest powiewem świeżość w zbiorze zakurzonych podręczników politologicznych. Przedstawia oprócz tła historycznego, zjawiska nowe, które możemy obserwować każdego dnia. Świadomość tego, co nas otacza, jest przecież kluczowa dla naszego dalszego rozwoju i analizy przeszłości.

Równie ciekawym rozdziałem jest rozdział szósty, który opowiada o geograficznym przemieszczaniu się siły na przestrzeni wieków, jak również zestawia różne zasoby siły w najważniejszych państwach. Część rozdziału jest poświęcona analizie siły w Stanach Zjednoczonych – analizie wielopłaszczyznowej i (dość) obiektywnej.

Autor w ostatnim rozdziale dotyczącym „siły rozważnej” podsumowuje swoją książkę. Opisuje kroki amerykańskiej strategii rozważnej siły, ukazując nam, jak mając potężną siłę, można z niej korzystać rozsądnie, bez ogłupiającej „żądzy władzy” absolutnej. Prezentuje także, wykorzystywanie siły na swoją korzyść przy jednoczesnym poszanowaniu potrzeb innych aktorów sceny międzynarodowej, którzy także walczą o hegemonię i władzę.

Warto pamiętać, że to Joseph S. Nye Jr. w 1991 roku wprowadził do stosunków międzynarodowych pojęcia „twardej siły” (hard power) i „miękkiej siły” (soft power). W związku z tym czytając „Przyszłość siły”, mamy gwarancję, że wiedzę przekazuje nam prawdziwy specjalista.

Anna Szczęsnowicz

Skopiuj gotowy przypis! 

Nye J. S., „Przyszłość siły”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2012.

Leave a Comment