Nielegalni imigranci – wyzwanie dla Europy

Home / Nielegalni imigranci – wyzwanie dla Europy

Dnia 4 grudnia 2013 r., w sali 200 w budynku Zarządu Samorządu Studentów w godzinach 11.00 – 13.00 odbyła się konferencja „Nielegalni imigranci – wyzwanie dla Europy” organizowana przez Koło Młodych Dyplomatów Uniwersytetu Warszawskiego. W spotkaniu wzięło udział trzech zaproszonych ekspertów.

Jako pierwszy wystąpił Pan dr Kamil Zajączkowski z Centrum Europejskiego UW. Już na wstępie podkreślił on fakt, iż kwestia migracji jest problemem bardzo skomplikowanym i nie należy rozpatrywać go wyłącznie w kontekście politycznym i ekonomicznym. W Unii Europejskiej przebywa około 5-8 mln zarejestrowanych imigrantów, z czego 2/3 to imigranci z Afryki Północnej, a 1/3 z Afryki Subsaharyjskiej. Dużo więcej jest z kolei imigrantów nielegalnych, a ich liczbę szacuje się na około 10-15 mln, lecz trudno dotrzeć do jakichkolwiek wiarygodnych statystyk.

Co takiego powoduje, że imigranci decydują się przyjechać do Europy? Nasz prelegent wymienił tutaj kilka podstawowych czynników. Po pierwsze jest to czynnik historyczny – jako przykład można podać mieszkańców państw frankofońskich, którzy głównie przybywają do Francji. Jako drugi został przedstawiony czynnik ekonomiczno-społeczny – uwidacznia się tutaj zjawisko tzw. migracji zarobkowej i edukacyjnej oraz kwestia rozwoju i poszukiwania lepszego życia. Jako kolejny został również omówiony czynnik polityczny, a także kwestia bliskości geograficznej.

Prelegent odniósł się również do tragedii u wybrzeży Lampedusy, gdzie zginęło ponad trzysta osób. Włosi proszą UE o pomoc w przyjmowaniu imigrantów z Afryki, którzy co roku wsiadają na łodzie, by szukać w Europie lepszego życia. Ich „bramą do Europy” najczęściej jest właśnie włoska Lampedusa.

Głównymi problemami, z którymi spotykają się państwa europejskie są napływ nielegalnych imigrantów, rozwój przestępczości zorganizowanej, kwestia włączenia imigrantów do międzynarodowego rynku pracy, a także kwestia ścierania się różnych kultur.

Jakie działania podejmuje Unia Europejska? Obecnie ogólne ramy instytucjonalne współpracy wyznacza podpisany w 2000 r. układ z Cotonou, czyli Układ o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi. Należy podkreślić fakt, iż zwiększenie kontroli na granicach nie przyniosło rezultatu i nie zmniejszyło liczby migracji. Szczególnie media europejskie budują obraz imigrantów przemieszczających się na małych statkach w kilka osób, w rzeczywistości zaś w większości przypadków jest to bardzo dobrze zorganizowany biznes.

Na zakończenie mówca podkreślił również, iż Unii Europejskiej nie stać na stworzenie jednej wspólnej polityki migracyjnej, a na przeszkodzie stoją tutaj względy ekonomiczne, polityczne i społeczne.

Jako druga głos zabrała Pani Monika Szulecka z Ośrodka Badań nad Migracjami UW. Przede wszystkim zwróciła ona naszą uwagę na terminologię i używane przez nas pojęcia. Zauważyła także, by określać stan i sytuację, a nie człowieka, np. cudzoziemiec nielegalnie przybywający, cudzoziemiec nielegalnie pracujący.

Ze statystyk wynika, że w Europie żyje bardzo dużo osób przyjeżdżających legalnie w różnych celach, na przykład do pracy lub na studia, lecz pozostających nielegalnie po terminie uprawnienia.

W Unii Europejskiej coraz bardziej zwiększa się liczba wniosków o nadanie statusu uchodźcy, a w Polsce w tym roku padła ich rekordowa liczba. Unia Europejska widzi ogromną presję imigracyjną, bo wciąż znajdują się organizatorzy tych wypraw, a granica morska jest bardzo trudna do kontrolowania.

Na zakończenie prelegentka przedstawiła główne kierunki działań w polityce wobec nielegalnej migracji. Są to m. in.: sankcje wobec organizatorów nielegalnych migracji (zapobieganie fałszerstwom dokumentów, zapobieganie wykorzystywaniu „przerzuconych” migrantów w krajach docelowych), sankcje wobec podmiotów zatrudniających cudzoziemców nielegalnie przebywających w krajach UE (ochrona praw osób nielegalnie przebywających oraz sankcje za zatrudnianie), wzmocnienie ochrony granic zewnętrznych oraz humanitarna i skuteczna polityka powrotowa i readmisyjna.

Ostatnim z ekspertów był Pan Rafał Kostrzyński z Przedstawicielstwa UNHCR w Polsce, który poruszył kwestię uchodźców. Uchodźca to cudzoziemiec przyjeżdżający niedobrowolnie, opuszczający teren zamieszkania ze względu na zagrożenie życia, zdrowia lub wolności.

Myślę, że wystąpienie te było dla nas bardzo cenne ze względu na to, iż prelegent opisał historię jednego z uchodźców. Przedstawił nam również jak naprawdę wygląda podróż uchodźców do lepszego życia – masakryczne warunki na statkach, często siedząc przykucnięci, bez jedzenia i z małą ilością wody.

Granice powinny być bezpieczne przed osobami, które chcą dostać się do innego kraju, by łamać prawo, lecz powinny być przezroczyste dla osób ubiegających się o status uchodźcy. Osoby, które dostają się do granicy powinny być objęte opieką, a nie od razu zawracane (znane są przypadki zatonięć statków w drodze powrotnej do kraju). Należy też wspomnieć o dzieciach uchodźców, które są „straconym” pokoleniem, często wegetują w nędznych warunkach bez perspektyw na życie.

Po wszystkich wystąpieniach publiczność miała niepowtarzalną okazję do zadawania pytań.

Konferencja ta była dla nas wyjątkowo ciekawa i z całą pewnością dała dużo do myślenia. Muszę podkreślić, iż dzięki spotkaniu moje zainteresowanie tematem nielegalnych imigrantów w znacznym stopniu wzrosło i jestem całkowicie przekonana, że temat ten jeszcze niejednokrotnie będzie poruszany przez członków Koła Młodych Dyplomatów.

Marta Miedzińska

Leave a Comment